ETF’s vs fondsen: verschil en juist gebruik uitgelegd
ETF’s, fondsen en de door particuliere beleggers nauwelijks gebruikte indexfondsen worden vaak op één hoop gegooid. In werkelijkheid zijn er echter grote verschillen die je totale rendement sterk kunnen beïnvloeden. Wat het verschil is tussen ETF’s vs fondsen, en wanneer welk product het meest geschikt is, ontdek je in deze gids.
Het belangrijkste samengevat:
- Beleggingsfondsen zijn actief beheerde verzamelingen van activa waarin je meestal tegen hogere kosten investeert
- Indexfondsen volgen een index op een kostenefficiënte manier. Ze worden niet op de beurs verhandeld, maar rechtstreeks bij de fondsaanbieder (meestal één keer per dag)
- ETF’s (Exchange Traded Funds) volgen ook een index tegen lage kosten, maar kun je doorlopend op de beurs kopen en verkopen
- ETF’s zijn momenteel voor veel beleggers de aantrekkelijkste keuze, al kunnen in bepaalde situaties ook fondsen of indexfondsen interessant zijn
Beleggen brengt altijd het risico op verlies met zich mee. De WELCOME-actie is
onderworpen aan de algemene voorwaarden. De geschenk-aandelen worden willekeurig toegewezen uit een
selectie van in aanmerking komende aandelen, waarbij aandelen met een hogere waarde minder vaak
worden toegekend.
Verschillen tussen ETF’s en fondsen
Exchange Traded Funds (in de volksmond ook “indexfondsen” genoemd) hebben de afgelopen jaren de harten van beleggers veroverd en een groot marktaandeel van traditionele beleggingsfondsen afgesnoept. Geen wonder, want ze veroorzaken slechts een fractie van de kosten van andere beleggingsproducten en bieden met duizenden varianten uitgebreide strategische mogelijkheden!
Investeer je in zo’n ETF, dan verwerf je aandelen in alle opgenomen aandelen (producten met cryptocurrencies, obligaties en andere activa zijn eveneens beschikbaar). Dat is op zich niets bijzonders. Beleggingsfondsen werken namelijk volgens exact hetzelfde principe.
De verschillen tussen ETF’s en fondsen liggen in de handelsplaats en de samenstelling! Exchange Traded Funds worden, zoals de naam al zegt, op een beurs verhandeld. Je kunt ze tijdens de openingsuren op elk moment kopen en verkopen. De toegang verloopt via eender welke broker zoals Scalable Capital of Trade Republic.
Welke aanbieder bijzonder geschikt is voor de handel, heb ik in mijn artikel “Broker vergelijking” voor je samengevat.
Beleggingsfondsen daarentegen zijn niet op een beurs te vinden; in plaats daarvan kun je ze rechtstreeks bij de betreffende fondsmaatschappij of een bank kopen en weer verkopen.
Het tweede wezenlijke verschil is de samenstelling, of beter gezegd: wie beslist bij ETF’s en fondsen welke activa in het betreffende beleggingsproduct terechtkomen? Bij beleggingsfondsen neemt een team van gekwalificeerde fondsmanagers deze taak op zich. Zij kiezen de passende aandelen, obligaties en andere investeringen.
Daarbij proberen ze de doelstellingen van het betreffende beleggingsfonds, bijvoorbeeld rendement of vermogensbescherming, zo goed mogelijk te realiseren. Voor dit werk worden ze uiteraard betaald, wat de zeer hoge kosten van deze beleggingsproducten verklaart.
Een ETF is daarentegen een indexfonds, dat wil zeggen: het volgt automatisch een bestaande lijst van waarden (index). Tot de bekendste indices behoren bijvoorbeeld de DAX (“Deutscher Aktien Index”, de aandelen van de 40 grootste Duitse bedrijven) of de S&P 500 (de aandelen van de 500 grootste Amerikaanse bedrijven).
Duizenden van zulke lijsten staan ter beschikking en kunnen als basis dienen. Omdat de nabootsing zonder tussenkomst van fondsmanagers gebeurt, bedragen ook de kosten slechts een fractie. Dit heeft in de afgelopen jaren sterk bijgedragen aan het succes van deze producten.
Beleggen brengt altijd het risico op verlies met zich mee. De WELCOME-actie is
onderworpen aan de algemene voorwaarden. De geschenk-aandelen worden willekeurig toegewezen uit een
selectie van in aanmerking komende aandelen, waarbij aandelen met een hogere waarde minder vaak
worden toegekend.
Beleggingsfondsen
Het idee achter beleggingsfondsen is even simpel als geniaal: om in de financiële wereld zo succesvol mogelijk te opereren, heb je voldoende kapitaal nodig. Maar wat als je geen miljoenen euro’s ter beschikking hebt? Dan kun je je met andere beleggers verenigen! Zo’n gezamenlijk vermogen werd al 250 jaar geleden voor het eerst opgezet.
Daarmee zijn beleggingsfondsen zowat de grootvader van de fondsenwereld. Veel investeerders geven hun vermogen daarbij in handen van specialisten. Die hebben de opdracht om het kapitaal in hun plaats te beheren. Het belangrijkste doel is om rendement te behalen, idealiter meer dan met andere beleggingsproducten mogelijk zou zijn.
Helaas lukt dat in de praktijk bijna nooit! Beleggingsfondsen behalen vrijwel altijd een lager rendement dan een vergelijkbare index. Dat komt onder andere door de hoge kosten:
- Bij de aankoop wordt een eenmalige vergoeding aangerekend. Die ligt meestal rond de 5% van het ordervolume, maar kan in sommige gevallen ook aanzienlijk hoger uitvallen.
- Elk jaar komen daar extra kosten bij. De lopende kosten liggen doorgaans tussen 1 en 2%. Om het rendement van een fonds te berekenen, moet je die van de winst aftrekken.
De prestatie van het bekende Franklin Technology Fund (blauw) in vergelijking met de MSCI World Information Technology Index (turkoois) toont dat beleggingsfondsen meestal lagere rendementen opleveren.
Ondanks hun overwegend zwakke prestaties blijven beleggingsfondsen erg populair. De reden is vooral intensieve marketing: banken en zogenaamd onafhankelijke financiële adviseurs bevelen deze producten graag aan, omdat ze bij afsluiting een hoge commissie ontvangen.
Maar niet alleen de marketingstrategie, ook veel fondsen zelf zijn erg ondoorzichtig! Het is niet altijd duidelijk hoe bepaalde producten in beleggingsfondsen terechtkomen of hoe hun prijs precies wordt samengesteld.
Je kunt deze producten namelijk niet op de beurs kopen, maar moet je wenden tot de uitgever of een bank. Transacties kunnen daardoor even duren, maar worden meestal nog dezelfde werkdag uitgevoerd.
Door politieke invloed zijn deze fondsen ook een belangrijk onderdeel van ons economisch systeem geworden. Als centrale bouwsteen van alle pensioen- en levensverzekeringen zijn ze in de portefeuilles van meer dan 50 miljoen Duitsers terechtgekomen.
Maar beleggingsfondsen zijn niet automatisch slecht! Sommige aanbiedingen bieden voordelen die je bij weinig andere investeringen vindt of bedienen een specifieke niche. Zo kun je bijvoorbeeld speciale hedgingfondsen vinden die je moeten beschermen tegen koersdalingen in crisistijden. Daarnaast zijn er af en toe producten die daadwerkelijk een aantrekkelijk rendement, na aftrek van alle kosten, opleveren.
Exchange Traded Funds.
In de vergelijking ETF’s vs fondsen zijn Exchange Traded Funds duidelijk de goedkopere en flexibelere optie. Omdat hier geen ervaren fondsbeheerder de investeringen voor jou beheert, is het potentiële risico echter ook groter! Kies je de verkeerde indexfonds, dan kunnen overeenkomstige koersverliezen volgen.
Het grote aanbod kan vooral beginners snel overweldigen. Een goed startpunt is een wereld-ETF die gebaseerd is op de MSCI World Index. Deze producten volgen ongeveer 1.500 bedrijven uit 23 geïndustrialiseerde landen, waardoor je zeer breed gespreid kunt profiteren van de groei van de wereldeconomie. De meest lucratieve aanbiedingen vind je in mijn artikel “Beste MSCI World ETF”.
Dergelijke aandelen-ETF’s zijn ook de bekendste vertegenwoordigers van deze beleggingscategorie. Ze bevatten telkens tientallen tot duizenden effecten. Obligaties, cryptocurrencies, grondstoffen, edelmetalen of vastgoed zijn eveneens beschikbaar.
Ze zijn allemaal gebaseerd op indexen, dus lijsten van activa die worden uitgegeven door financiële instellingen of ratingbureaus zoals Standard & Poor’s. Dergelijke samenstellingen kunnen bijvoorbeeld gebeuren op basis van de volgende aspecten:
- Marktkapitalisatie, dus hoeveel alle aandelen van een bedrijf samen waard zijn. Vooral lijsten van de grootste bedrijven zijn populair, zoals de S&P 500 (de 500 Amerikaanse bedrijven met de grootste marktkapitalisatie). Maar ook middelgrote (“Mid Cap”) en kleine (“Small Cap”) ondernemingen worden in aparte indices opgenomen.
- Regio. Je kunt via een wereld-ETF in zo veel mogelijk landen investeren of je richten op markten zoals Europa, Noord-Amerika of Azië. Dit principe kan zelfs tot op landniveau worden doorgetrokken, bijvoorbeeld via een Duitsland-ETF of een UK-ETF.
- Sector. Met zogenaamde sector-ETF’s kun je gericht investeren in een bepaalde branche, zoals de financiële sector, de halfgeleiderindustrie of consumptiegoederen.
- Looptijd bij obligatie-ETF’s, bijvoorbeeld kortlopend (maximaal 2 jaar resterende looptijd) of langlopend (meer dan zeven jaar resterende looptijd).
De SPDR S&P 400 US Mid Cap UCITS ETF bevat 400 Amerikaanse bedrijven met een middelgrote marktkapitalisatie.
De handel verloopt via je broker. Ik gebruik bijvoorbeeld bij voorkeur Freedom24 en heb speciaal een artikel geschreven over mijn Freedom24 ervaringen. Voor de aankoop zijn (naast de brokerkosten) geen extra kosten verschuldigd, waardoor ETF’s ten opzichte van fondsen meteen met een enorm prijsvoordeel starten.
Beleggen brengt altijd het risico op verlies met zich mee. De WELCOME-actie is
onderworpen aan de algemene voorwaarden. De geschenk-aandelen worden willekeurig toegewezen uit een
selectie van in aanmerking komende aandelen, waarbij aandelen met een hogere waarde minder vaak
worden toegekend.
Ook de jaarlijkse kosten liggen duidelijk lager en bedragen in de meeste gevallen minder dan 0,5%. In totaal volgt een ETF de onderliggende index dus zeer goedkoop en kan daardoor potentieel erg rendabel zijn. De werkelijke prestatie hangt echter altijd af van de markt die een Exchange Traded Fund volgt!
Als de Amerikaanse economie bijvoorbeeld aan kracht verliest, zullen ook de aandelen in de S&P 500 in waarde dalen. Een fonds dat deze aandelenindex volgt, zal dan eveneens koersverliezen lijden. Omdat er geen fondsbeheerder is die deze dalingen opvangt via hedging of door andere aandelen aan te kopen, worden deze prijsveranderingen rechtstreeks zichtbaar in je portefeuille.
De prestatie van de onderliggende index bepaalt dus hoe goed een Exchange Traded Fund presteert.
Indexfonds
Eigenlijk willen we het verschil tussen ETF’s en fondsen bekijken, maar de categorie van indexfondsen moet ook vermeld worden. Ze leiden in Duitsland een bestaan in de schaduw, omdat ze lange tijd alleen voor professionele beleggers toegankelijk waren. Pas sinds kort kunnen ook particulieren aandelen ervan kopen.
Net als Exchange Traded Funds zijn indexfondsen gebaseerd op een index. Die volgen ze zo nauwkeurig mogelijk door de betreffende aandelen of andere activa aan te kopen. Je kunt ze echter niet op een beurs verhandelen, maar moet ze rechtstreeks bij de fondsmaatschappij of een bank kopen of verkopen.
Hun prijs (de som van alle opgenomen activa) wordt één keer per dag, na sluiting van de beurs, berekend. Alle aan- en verkopen van beleggers worden dan verwerkt – één handelsmoment per dag is niet bepaald klantvriendelijk. De kosten zijn wel relatief laag.
In de vergelijking tussen ETF’s en fondsen combineren indexfondsen dus het concept van ETF’s (indexvolging) met de weinig flexibele werking van beleggingsfondsen. Omdat de twee alternatieven elk sterke voordelen hebben, is er bij de meeste particuliere beleggers weinig interesse in indexfondsen.
Goed om te weten:
Exchange Traded Funds zijn eigenlijk een subcategorie van indexfondsen. In het dagelijkse taalgebruik worden ze daarom ook beursgenoteerde indexfondsen of gewoon indexfondsen genoemd.
Zijn ETF’s of fondsen beter?
Het verschil tussen ETF’s en fondsen is duidelijk: ETF’s volgen een index passief en tegen lage kosten, terwijl fondsen actief beheerd worden en hogere kosten hebben. Betekent dit dat indexfondsen automatisch beter zijn? Zo eenvoudig is het niet! Beide vormen hebben hun bestaansrecht.
ETF’s zijn echter duidelijk de aantrekkelijkste beleggingscategorie voor de meeste particuliere beleggers. Je krijgt een uitstekende spreiding, omdat je met één fonds tientallen aandelen of andere activa koopt. Tegelijk blijven je lopende kosten laag en wegen ze nauwelijks op je rendement.
Vooral de grote keuze aan indices met hun specifieke kenmerken is interessant. bijna elke strategie is zo mogelijk. Dankzij de beursnotering zijn zelfs actief handelen, het gebruik van hefboomproducten en short gaan via short selling mogelijk!
De specifieke voor- en nadelen van ETF’s maken deze producten tot een ideaal instrument voor langetermijnvermogensopbouw. Bij strategieën over meerdere jaren wegen kortetermijndalingen – bijvoorbeeld door beurscrashes of recessies – minder zwaar door. Vooral ETF-pensioensparen of het opbouwen van een passief inkomen zijn aantrekkelijke concepten voor veel beleggers.
Een ETF-portefeuille is een solide basis voor je financiën en een ideaal startpunt voor beginners. Zo’n fundament kun je later uitbreiden met andere beleggingsproducten zoals P2P-leningen, cryptocurrencies of individuele aandelen, om je portefeuille verder af te stemmen op je behoeften.
Daartegenover staan beleggingsfondsen, die minder geschikt zijn voor een brede investering. De kosten zijn simpelweg te hoog en leiden in de praktijk vaak tot teleurstellende rendementen. Des te opmerkelijker is het dat ze zo’n grote rol spelen in pensioen- en levensverzekeringen …
Toch blinken fondsen uit in specifieke rollen die weinig andere financiële producten kunnen vervullen. Denk bijvoorbeeld aan complexe beleggingsstrategieën en investeringen met een bepaalde focus die je zelf moeilijk kunt realiseren. Zo biedt bijvoorbeeld het Schroder International Selection Fund Greater China toegang tot Chinese aandelen, een markt die voor Europese particuliere beleggers bijna niet toegankelijk is.
Het Greater China Fund van Schroder International (turkoois) biedt niet alleen toegang tot een moeilijk bereikbare markt; het presteert ook beter dan een vergelijkbare ETF (goud).
Ook voor mensen met een groot vermogen en een uitgebreide portefeuille kan een actief beheerd fonds zinvol zijn. Een kwalitatief sterk product kan voor extra stabiliteit zorgen en is daarom een goede keuze voor een (beperkt) deel van het kapitaal.
Beleggen brengt altijd het risico op verlies met zich mee. De WELCOME-actie is
onderworpen aan de algemene voorwaarden. De geschenk-aandelen worden willekeurig toegewezen uit een
selectie van in aanmerking komende aandelen, waarbij aandelen met een hogere waarde minder vaak
worden toegekend.
Conclusie: verschil tussen ETF’s en fondsen zit in kosten, toepassing en rendement
Bij een vergelijking van ETF’s vs fondsen zie je heel wat gelijkenissen, maar ook duidelijke verschillen: beide beleggingsproducten vormen een mandje van aandelen, grondstoffen, cryptocurrencies, obligaties of andere activa. Investeer je in zo’n constructie, dan koop je een deel van alle onderliggende waarden.
Het belangrijkste verschil zit echter in hoe die inhoud wordt samengesteld: Exchange Traded Funds volgen passief een vooraf bepaalde lijst (index), terwijl beleggingsfondsen actief worden beheerd door financiële experts. Die actieve aanpak brengt hoge kosten met zich mee, die je rendement aanzienlijk kunnen drukken. De passieve variant is daarentegen veel goedkoper, maar het succes hangt ook sterk af van je eigen keuzes.
In de meeste gevallen (bijvoorbeeld langetermijnvermogensopbouw, pensioenopbouw, of als zinvolle investering voor particuliere beleggers) zijn beursgenoteerde indexfondsen de betere keuze. Ze presteren bijna altijd beter dan actief beheerde fondsen, vooral dankzij de lagere kosten.
Toch kunnen beleggingsfondsen een plaats hebben binnen je totale strategie. Sommige niches binnen de financiële markt kun je met deze producten eenvoudig en efficiënt bereiken.
Door hun vaak matige prestaties en hoge kosten lijken beleggingsfondsen vandaag echter minder van deze tijd. In de vergelijking tussen ETF’s en fondsen halen ETF’s duidelijk de bovenhand. Het is dan ook niet verrassend dat indexfondsen een steeds groter marktaandeel innemen en een populair instrument zijn voor pensioenopbouw, dividendstrategieën en vermogensgroei.